ඩුබායි Employment Visa සහ සේවක අයිතිවාසිකම් (UAE Labor Law Guide)
💡 කෙටි සාරාංශය (Quick Takeaway)
ඩුබායි හි රැකියාවක නිරත වන සෑම ශ්‍රී ලාංකිකයෙකුම තමන් සතු නීතිමය අයිතිවාසිකම් සහ වගකීම් පිළිබඳව නිවැරදි අවබෝධයකින් සිටීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ක්‍රියාත්මක වන කම්කරු නීතිය (UAE Labor Law - Federal Decree-Law No. 33 of 2021) මඟින් සේවකයින්ගේ ආරක්ෂාව, වැටුප්, නිවාඩු සහ සේවා කාල අවසාන ප්‍රතිලාභ (Gratuity) සම්බන්ධයෙන් දැඩි රෙගුලාසි පනවා ඇත.
1. ඩුබායි Employment Visa ප්‍රධාන වර්ග 3
ඩුබායි හි ඔබ සේවය කරන සමාගම පිහිටි බලප්‍රදේශය අනුව Employment Visa ප්‍රධාන වර්ග 3 කට බෙදේ. එක් එක් වීසා වර්ගය පාලනය වන නීතිමය රාමුව එකිනෙකට වෙනස් වේ.
| වීසා වර්ගය | පාලනය කරන ආයතනය | අදාළ වන ආයතන | ආරවුල් විසඳීමේ ක්‍රමවේදය |
|---|---|---|---|
| Mainland Employment Visa | MOHRE (කම්කරු අමාත්‍යාංශය) | ඩුබායි නගරය තුළ සාමාන්‍ය වාණිජ සමාගම් | MOHRE හරහා සෘජුවම කම්කරු උසාවියට |
| Free Zone Employment Visa | අදාළ Free Zone Authority (DIFC, DMCC, DAFZA ආදී) | Free Zone කලාප තුළ ලියාපදිංචි සමාගම් | පළමුව Free Zone Authority, අනතුරුව උසාවියට |
| Domestic Worker Visa | MOHRE (Tadbeer මධ්‍යස්ථාන) | ගෘහ සේවිකාවන්, පුද්ගලික රියදුරන්, ගෙවතු පාලකයින් | Tadbeer / MOHRE විශේෂ අංශය හරහා |
2. MOHRE Skill Levels (වෘත්තීය කුසලතා මට්ටම් 1-5)
MOHRE මඟින් සේවකයින්ගේ අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය මට්ටම අනුව කාණ්ඩ 5 කට වර්ගීකරණය කර ඇත. ඔබ අයත් වන මට්ටම අනුව වීසා අනුමැතිය සහ අවශ්‍ය ලියකියවිලි තීරණය වේ:
- Skill Level 1 (ඉහළ කළමනාකාරී සහ වෘත්තීය): විශ්වවිද්‍යාල උපාධියක් (Bachelor's Degree) අනිවාර්ය වන තනතුරු (උදා: Doctors, Engineers, IT Professionals, Accountants, Managers). සහතික Attestation අනිවාර්ය වේ.
- Skill Level 2 (කාර්මික සහ පරිපාලන): ඩිප්ලෝමා (Diploma) මට්ටමේ සුදුසුකම් අවශ්‍ය වන තනතුරු (උදා: Technicians, Supervisors, Mechanical Staff).
- Skill Level 3 (ද්විතීයික අධ්‍යාපන මට්ටම): සාමාන්‍ය පෙළ හෝ උසස් පෙළ (High School) සහතික අවශ්‍ය වන තනතුරු (උදා: Sales Executives, Clerks, Receptionists).
- Skill Level 4 (අර්ධ කුසලතා): මූලික වෘත්තීය පුහුණුවක් ඇති සේවකයින් (උදා: Drivers, Facility Technicians).
- Skill Level 5 (නුපුහුණු ශ්‍රමිකයින්): විශේෂ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් අවශ්‍ය නොවන තනතුරු (උදා: Helpers, Cleaners, Construction Laborers).
3. UAE කම්කරු නීතිය යටතේ සේවකයාට හිමිවන ප්‍රධාන අයිතිවාසිකම්
UAE කම්කරු නීතිය මඟින් සේවකයින්ට ලබා දී ඇති ප්‍රධාන වරප්‍රසාද සහ ආරක්ෂණ නීති මෙසේය:
- සාමාන්‍ය වැඩ කරන වේලාව: දිනකට පැය 8ක් හෝ සතියකට උපරිම පැය 48කි. (රාමසාන් මාසයේදී වැඩ කරන කාලය දිනකට පැය 2කින් අඩු කෙරේ).
- අතිකාල දීමනා (Overtime): සාමාන්‍ය පැය ගණන ඉක්මවා වැඩ කරන සෑම පැයකටම සාමාන්‍ය පැයක වැටුපට අමතරව 25% ක අමතර දීමනාවක් හිමිවිය යුතුය. (රාත්‍රී 9:00 සිට උදෑසන 4:00 දක්වා හෝ සතිපතා නිවාඩු දින සඳහා 50% ක දීමනාවක් හිමිවේ).
- වාර්ෂික වැටුප් සහිත නිවාඩු (Annual Leave): වසරක් සම්පූර්ණ කළ පසු දින 30ක වැටුප් සහිත වාර්ෂික නිවාඩුවක් හිමිවේ. (සේවා කාලය මාස 6 සිට වසර 1 දක්වා නම් මසකට දින 2 බැගින්).
- අසනීප නිවාඩු (Sick Leave): Probation කාලය අවසන් වූ පසු වසරකට දින 90ක් දක්වා අසනීප නිවාඩු ලබාගත හැක (පළමු දින 15 Full Pay, ඊළඟ දින 30 Half Pay, ඉතිරි දින 45 Unpaid).
- වෛද්‍ය රක්ෂණය & පාස්පෝට් ආරක්ෂාව: සේවකයාට මූලික සෞඛ්‍ය රක්ෂණයක් ලබාදීම සේවායෝජකයාගේ අනිවාර්ය වගකීමකි. සේවකයාගේ ලිඛිත එකඟතාවයකින් තොරව සේවායෝජකයා විසින් පාස්පෝට් එක රඳවා තබාගැනීම නීතියෙන් සපුරා තහනම් වේ.
4. සේවා කාලය අවසන් වීමේ දීමනාව (Gratuity Calculation Formula & Examples)
ඔබ ආයතනයක වසර 1කට වඩා සේවය කර ඉවත් වන විට, ඔබේ සේවා කාලය වෙනුවෙන් End of Service Gratuity දීමනාවක් ලබාගැනීමට නීතියෙන් හිමිකම් ඇත. Gratuity ගණනය කරනු ලබන්නේ ඔබේ මූලික වැටුප (Basic Salary) මත පමණි.
- වසර 1කට අඩු නම්: කිසිදු Gratuity මුදලක් හිමි නොවේ.
- පළමු වසර 5 සඳහා: සේවය කළ සෑම වසරකටම දින 21ක මූලික වැටුප බැගින්.
- වසර 5 ඉක්මවූ පසු: 5 වන වසරෙන් පසු සේවය කරන සෑම වසරකටම දින 30ක මූලික වැටුප බැගින්. (මුළු Gratuity මුදල වසර 2ක උපරිම වැටුප ඉක්මවා නොයා යුතුය).
- ගණනය කිරීමේ උදාහරණයක්: මූලික වැටුප AED 3,000 ක් සහ සේවා කාලය වසර 3ක් වන සේවකයෙකුට: දිනක මූලික වැටුප = AED 100. වසරකට හිමි මුදල = 21 x AED 100 = AED 2,100. වසර 3 සඳහා මුළු Gratuity අගය = AED 2,100 x 3 = AED 6,300 (ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 5කට ආසන්න මුදලක්).
5. රැකියාව මාරු කිරීම, Notice Period සහ Grace Period
නව කම්කරු නීතිය යටතේ සේවකයින්ට වෙනත් රැකියාවකට මාරු වීම පෙරට වඩා පහසු කර ඇත:
- පරීක්ෂණ කාලය (Probation Period): උපරිම මාස 6කි. Probation කාලය තුළ සේවයෙන් ඉවත් වන්නේ නම් හෝ ඉවත් කරන්නේ නම් දින 14 කට පෙර දැනුම් දිය යුතුය. වෙනත් UAE සමාගමකට මාරු වන්නේ නම් මාස 1 කට පෙර (දින 30) දැනුම් දිය යුතුය.
- දැනුම්දීමේ කාලය (Notice Period): ස්ථිර සේවකයෙකු ඉල්ලා අස්වීමේදී ගිවිසුමේ සඳහන් පරිදි දින 30 සිට උපරිම දින 90 දක්වා Notice Period එකක් ලබාදිය යුතුය.
- වීසා අවලංගු වීමෙන් පසු සහන කාලය (Grace Period): ඔබගේ Employment Visa එක අවලංගු කළ දින සිට නව රැකියාවක් සොයාගැනීමට හෝ රටින් පිටවීමට දින 30 සිට 60 දක්වා (MOHRE Skill Level එක අනුව ඇතැම් අයට දින 90/180 දක්වා) නීත්‍යානුකූල Grace Period එකක් හිමිවේ.
❓ 6. නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQs)
1. සේවායෝජකයා මගේ වැටුප හෝ Gratuity දීමනාව ලබා දෙන්නේ නැත්නම් මා කුමක් කළ යුතුද?
ඔබට කිසිදු ගාස්තුවකින් තොරව MOHRE නිල ඇමතුම් අංකය වන 600 590000 අමතා හෝ MOHRE Smart App එක හරහා 'Labor Dispute / Complaint' එකක් දැමිය හැක. MOHRE නිලධාරීන් සමාගම අමතා මුදල් අයකර දීමට මැදිහත් වේ.
2. සමාගම මගේ පාස්පෝට් එක රඳවාගෙන ආපසු දෙන්නේ නැත්නම් කළ යුත්තේ කුමක්ද?
පාස්පෝට් එක සේවකයා සන්තකයේ තබාගැනීම ඔබේ මූලික අයිතිවාසිකමකි. සමාගම එය ලබා නොදෙන්නේ නම් MOHRE වෙත හෝ ළඟම ඇති පොලිස් ස්ථානයට (Dubai Police) පැමිණිලි කර එය ක්ෂණිකව ලබාගත හැක.
3. Labor Ban එකක් වැටෙන්නේ කුමන අවස්ථාවලදීද?
Notice Period එක සම්පූර්ණ නොකර හදිසියේ සේවය අතහැර යාම (Absconding) හෝ ගිවිසුම් කොන්දේසි දැඩි ලෙස කඩකිරීමකදී පමණක් මාස 6ක හෝ වසරක Labor Ban එකක් ක්‍රියාත්මක විය හැක. නීත්‍යානුකූලව Notice Period එක ලබාදී ඉවත් වන අයට Ban වැටෙන්නේ නැත.