මාලදිවයිනේ සේවක අයිතිවාසිකම් සහ Employment Rules (Maldives Employment Act)

1. Maldives Employment Contract එකක තිබිය යුතු වැදගත් කරුණු

මාලදිවයිනට රැකියාව සඳහා යාමට පෙර ඔබට ලැබෙන රැකියා ගිවිසුමේ පහත මූලික කරුණු පැහැදිලිව සඳහන්ව තිබිය යුතුය:

• සේවායෝජකයා සහ සේවකයාගේ විස්තර: ආයතනයේ නම, ලිපිනය, ඔබේ සම්පූර්ණ නම සහ Passport අංකය.
• තනතුර සහ කාර්යභාරය (Job Title & Scope): ඔබ බඳවා ගන්නා තනතුර සහ පැවරෙන මූලික වගකීම්.
• වැටුප් විස්තර (Remuneration): මූලික වැටුප (Basic Salary), Service Charge හෝ වෙනත් ස්ථාවර දීමනා සහ වැටුප් ගෙවන දිනය.
• සේවා කාලය (Contract Duration): ගිවිසුමේ වලංගු කාලය (බොහෝවිට වසර 1ක් හෝ 2ක්) සහ එය දීර්ඝ කිරීමේ (Renewal) කොන්දේසි.
• නවාතැන් සහ ආහාර (Food & Accommodation): නවාතැන්, ආහාර සහ ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයන ආකාරය.
• නැවත පැමිණීමේ ගුවන් ටිකට්පත් (Repatriation Ticket): කොන්ත්‍රාත් කාලය අවසානයේ නැවත ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමට ගුවන් ටිකට්පත ලබාදෙන බවට වගන්තිය.

2. වැඩ කරන වේලාවන්, Rest Days සහ Overtime

මාලදිවයිනේ කම්කරු නීතියට අනුව සේවා කාලය සහ අතිකාල දීමනා නියාමනය කර ඇත්තේ මෙසේය:

• සාමාන්‍ය වැඩ කරන වේලාවන්: සතියකට උපරිම සාමාන්‍ය සේවා කාලය පැය 48 කි (දිනකට පැය 8 බැගින් දින 6ක්).
• විවේක දිනය (Weekly Rest Day): සෑම සේවකයෙකුටම සතියකට අවම වශයෙන් පැය 24ක අඛණ්ඩ විවේක දිනයක් (1 Full Day Off) හිමිවිය යුතුය.
• අතිකාල දීමනා (Overtime - OT): සාමාන්‍ය වැඩ කරන වේලාවට අමතරව සේවය කරන සෑම පැයකටම සාමාන්‍ය පැයක වැටුප මෙන් අවම වශයෙන් 1.25 ගුණයක් (125%) ගෙවිය යුතුය. නිවාඩු දිනයක (Off-day) හෝ රජයේ නිවාඩු දිනයක (Public Holiday) වැඩ කරන්නේ නම් සාමාන්‍ය පැයක වැටුප මෙන් අවම වශයෙන් 1.5 ගුණයක් (150%) ගෙවිය යුතුය.

3. Leave සහ අනෙකුත් සේවක අයිතිවාසිකම්

වසරක අඛණ්ඩ සේවා කාලයකින් පසු සේවකයින්ට හිමිවන ප්‍රධාන නිවාඩු වර්ග:

• 1. වාර්ෂික වැටුප් සහිත නිවාඩු (Annual Leave): වසරකට දින 30ක වැටුප් සහිත නිවාඩු (Paid Leave) හිමිවේ.
• 2. අසනීප නිවාඩු (Sick Leave): වසරකට දින 30ක වැටුප් සහිත අසනීප නිවාඩු හිමිවන අතර, අඛණ්ඩව දින 2කට වඩා වැඩි නිවාඩු සඳහා රජයේ ලියාපදිංචි වෛද්‍යවරයෙකුගේ වෛද්‍ය සහතිකයක් (Medical Certificate) ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
• 3. මාතෘ / පීතෘ නිවාඩු (Maternity / Paternity Leave): දරු ප්‍රසූතියක් සඳහා කාන්තාවන්ට වැටුප් සහිත මාතෘ නිවාඩු (දින 60ක් දක්වා) හිමිවේ.
• 4. හදිසි පෞද්ගලික නිවාඩු (Emergency Leave): පවුලේ හදිසි අවස්ථාවකදී ලබාගත හැකි කෙටි කාලීන නිවාඩු (ආයතනික ප්‍රතිපත්ති අනුව).

4. Salary, Deductions සහ End-of-Service / Gratuity පිළිබඳ මූලික කරුණු

වැටුප් ගෙවීම් සහ සේවා පාරිතෝෂික පිළිබඳ නීතිමය රාමුව:

• වැටුප් ගෙවීම: මාලදිවයිනේ නීතියට අනුව සෑම මසකම වැටුප ඊළඟ මස 10 වන දිනට පෙර සේවකයාගේ බැංකු ගිණුමට බැර කළ යුතුය.
• Service Charge (සංචාරක අංශය සඳහා): Resorts සහ හෝටල්වල පාරිභෝගිකයින්ගෙන් අයකරන 10%ක Service Charge මුදල කිසිදු අඩුකිරීමකින් තොරව සියලුම සේවකයින් අතර සමානව බෙදාදිය යුතුය.
• නීතිවිරෝධී වැටුප් අඩුකිරීම් (Illegal Deductions): සේවකයාගේ කැමැත්තෙන් තොරව හෝ අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව වැටුපෙන් හිතුමතේ දඩ හෝ මුදල් කපාගැනීම නීතියෙන් තහනම්ය.
• End-of-Service Benefits: සේවා ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් කර ආපසු යන අවස්ථාවේදී, ගිවිසුම්ගත කොන්දේසි අනුව හිමිවිය යුතු සේවා පාරිතෝෂික (Gratuity / Allowances) සහ ඉතිරි වූ නිවාඩු සඳහා වන මුදල් ගෙවිය යුතුය.

5. Job එකෙන් ඉවත් වීම, Termination සහ Notice Period

රැකියාවෙන් ඉවත් වීමේදී දෙපාර්ශවයම නීතිමය කොන්දේසි වලට යටත් විය යුතුය:

• Notice Period (දැනුම්දීමේ කාලය): සේවය කළ කාලය අනුව ඉවත් වීමට පෙර කල්තියා ලිඛිතව දැනුම් දිය යුතුය (මාස 1-6 සඳහා දින 7, මාස 6-වසර 1 සඳහා දින 14, වසර 1-5 සඳහා දින 30).
• සේවයෙන් පහකිරීම (Termination): සාධාරණ හේතුවක් හෝ විනය පරීක්ෂණයකින් තොරව හදිසියේ සේවකයෙකු ඉවත් කළ නොහැක.
• නැවත ලංකාවට යැවීම (Repatriation): සේවය අවසන් වූ පසු සේවකයා නැවත ශ්‍රී ලංකාවට යැවීමේ ගුවන් ටිකට්පත ලබාදීමේ සම්පූර්ණ වගකීම සේවායෝජකයා සතුය (සේවකයා බරපතල විනය කඩකිරීමක් කර නොමැති නම්).

6. Employer ගෙන් ගැටලුවක් ඇතිවූ විට උපකාර ලබාගන්නේ කෙසේද?

ඔබට වැටුප් නොගෙවීම, Passport රඳවා තබාගැනීම හෝ සේවා ස්ථානයේ හිරිහැර සිදුවන්නේ නම් පහත පියවර අනුගමනය කළ හැක:

1. 1
   HR / Management සාකච්ඡා: පළමුව අභ්‍යන්තර Grievance Policy එක හරහා HR අංශයට ලිඛිතව ගැටලුව ඉදිරිපත් කරන්න.
2. 2
   Labour Relations Authority (LRA): මාලදිවයිනේ සේවක අයිතිවාසිකම් අධීක්ෂණය කරන LRA ආයතනයට පැමිණිලි කිරීම (lra.gov.mv).
3. 3
   Labour Tribunal: වැටුප් හෝ අසාධාරණ සේවයෙන් පහකිරීම් සම්බන්ධයෙන් නීතිමය තීන්දු දෙන කම්කරු විනිශ්චය සභාවට යොමුවීම.
4. 4
   ශ්‍රී ලංකා මහකොමසාරිස් කාර්යාලය (Maldives Sri Lankan High Commission): මාලදිවයිනේ Malé හි පිහිටි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයේ කම්කරු සුබසාධන අංශය අමතා තානාපති මට්ටමේ සහාය ලබාගැනීම.

❓ 7. නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQs)